Zo zeggen we dat; zo schrieven we dat

Wie, Knoalster schrievers, vuilen ons aansproken deur de woorden van perfester dr. Siemon Reker dij in zien bouk  Gronings’ op bladziede 31 schrift: ‘Iemand die de klankverschillen niet hoort, weet wellicht niet waar een ander zich druk om kan maken; voor een ander kan het bijkans een halszaak zijn om te spellen zoals hij spreekt en dus zó gelezen wil worden.’

Net as Reker binnen wie ook van mainen dat elk zien sproak holden mot. Doarom…

                   

Spellen van Knoalster woorden

 

aachte                                       (hoofdtelw)   acht

aale                                           (vnw)  al, al die, ieder,   iedereen  

                                                - al die jongens; aale jonges-

aine                                           (hoofdtelw)   een 

altied                                         altijd

bedaarm                                    bederven, overdreven verwennen 

bedeuen, bedeut                        ontdooien , ontdooit

benèd                                        benieuwd

bedörm                                      bedorven

blèje                                          blei (vis)

daar, daren                                dier, dieren

darentoene                                dierentuin

drèje                                         (hoofdtelw)  drie

edres                                         adres

eteloasje                                   etalage

euchie                                       ooitje, damesfiets

heisterg                                     hees

hor                                           (tussenw) hoor

hijbel                                       drukte, ruzie

intrezzen                                   interesse

in t ronne                                  in de rondte

ittjebaaien                                aardbeien

jitters                                        borsten

joanen                                      dwingen, zeuren

jokken                                       grapjes maken, schertsen

kaaigiebakken                            spel met n steen op t ijs

kèset                                          corset

kefé                                           café

kesumptie                                  consumptie

kesumpsiebonnen                      consumptiebonnen

keudelsteuter                            1. iemand die voor spek en bonen meedoet
                                                2. kleine jongen

kiet                                           gelijk (spel kiet of dubbel)

kilnjacht                                    troep

kinderkoare                              kruiwagen met huif (voorloper van de kinderwagen) 

klaaiozze                                  lomperd

klabantern                                rumoer maken, stoeien van kinderen

klapbuzze                                 proppenschieter

kledder                                    schilder

kleddern                                  schilderen

klaren                                       kleren  

klenne holden                           lawaai in huis maken

klidde                                     wilde meid

kluin                                       bier getapt uit het vat

knail                                       kaneel

knarriekoorse                         zich ziek aanstellen

knèje, knèjen                          knie, knieën

knèkousen                             kniekousen

kniepkadde                           zaklantaarn mit aandrijving

koepel, koepeltje                   portiek, portiekje

knoppie, knobbe                    lichtschakelaar

koane                                    1. kaan, uitgebakken reuzel 2. lachwekkend dom iemand

koanesmeer                            uitgesmolten reuzel voor op brood

koppeltjeboiten                      kopjebuitelen                                      

krabersverlof                         verlof aan schoolkinderen om te kunnen aardappelrooien

krabertje                                scheerapparaat (met veiligheidsmesje)

kravve                                    karaf

kreiveln, kruiveln                    oneerlijk spelen

kremenaren                           klagen

kriele(n)                                kleine aardappel(en)

krimbe                                  inspringende hoek (van een gebouw)

kroamwoarster                     kraamverzorgster

kwengeln                              morsend heen en weer schenken       

kukhaalzen                           kokhalzen 

labbernoekas                         zeer misvormd iets, rare sinjeur

laikmodder                           baggermodder

laive, laiw                              leeuw (letter of laive gooien; kop of munt gooien)

leedbier                                 bier geschonken in een sterfhuis

liepenköster                            kind dat veel huild

loeterg                                   kwaad, korzelig

loofhut                                  schuilplaats gemaakt van aardappelloof

loop-hìn-schieten                   hoepel op

loophok                                kippenren

loophek                               1. kinderbox, 2. hulpmiddel om te helpen bij het lopen

loopkare (mit handremmen)    rollator                  

luuchies                                 (znw; mv) luitjes

meschien                                misschien

maarg                                     merg

makke sikke                           marechaussee (schertsend)

massé                                     zoete brokken, bakkers grondstof

massiesee                               marechaussee

meede                                   over de grond getrokken streep (finishlijn)

meetladde                               grote liniaal

menning                                 laan langs het boerenland

mesjokke                               niet goed wijs (uit het bargoens)

meugen                                  ook: lusten van voedsel

mitvrèjen                               doen ouders als ze de huwelijkskandidaat laten

                                              merken dat het in goede aarde valt

mikrefoon                                microfoon

motjen                                     1. onhandig werken 2. tegenstribbelen 

motten                                      moeten   (ik mot, du motst, hai mot, motten)

mokken                                    maken    (ik mok , du mokst, hai mokt, mokt)

mozzen                                     moesten  (ik mos, du most, hai mos, mozzen)

mulobigge                                 scheldnaam voor muloleerling

nachthok                                   hok waarin de kippen op stok gaan

neefie                                        steekmug

nè                                              nieuw                                         

nèje                                            nieuwe

nèjes                                           nieuws   (iets nieuws, wat nèjes)

nèjechies                                     nieuwtjes

nèsberichten                                nieuwsberichten

nèsgiereg                                    nieuwsgierig

noar t doun weg                          naar omstandigheden

òflegger                                     1. iemand die de dode van kleren ontdoet

                                                  2. afsplitsing van een bijenvolk

ollegies                                       oudjes, oude lui

ombulen                                      van voornemen of werkmethoden veranderen

omheer                                        aan toe gaan , herrie  (t gaait ter omheer)

ong                                             ooo (uitroep)

onnasteg                                     erg, verschrikkelijk

op boeten                                    buiten ( hij is buiten, hai op boeten)

op boekies zitten                         gehurkt zitten                                             

oprebbeln                                   opruimen  (netjes maken)

orzeg                                           korzelig

osioan                                         oceaan

peigel                                          dood (plat)

peller                                          pallet om goederen op te stapelen                               

perbaar, pebaren                         probeer, proberen

pet                                              knudde

plenter                                         eind hout

pluumpie                                      o.a. visdeeg

poea                                             opschepperij, verbeelding, koude drukte

poedie                                         meisje, vrouw  (positieve betekenis in tegenstelling tot

                                                                                                  elders in Groningen)

polde                                           vod, slonzig kledingstuk

potjen, oppotjen                           sparen

pottertaren                                    fotograferen

prakkezaren                                 nadenken, prakkezeren

rasploert                                      erge ploert

repertaren                                   reperteren

rutern                                          in bed liggen te woelen

saarstieds                                     in de herfts, tijdens de herfst

schenke                                       ham

schiet-in-de-boksem                   bangerik,  ook wel koosnaam voor n klein kind

schildertje                                    schilmesje

schimmelge proat                         dwaze praat

schoaltje dansen, lopen                over ijsschotsen lopen

schollekop                                   plaaggeest

schurrel                                        schotel

schurrelwotter                              afwaswater

simelaren                                     overdenken

slèje                                            zeelt (vis)

sleupie                                         tuitvormig lapje (vingerverband)

snötdouk                                     zakdoek (plat)

snidde                                          gulp

spöde                                           spuit

spöten                                          spuiten 

spède                                           spuugde

spèje                                            spuug

stabbe                                          rattenval

stainmodde                                  pissebed

stedaar, stedaren                         studeer, studeren

stedent                                        student

stobbe                                         o.a. zekering

stödde, stöt  goaren                       knot garen

stokgelukkeg                               erg gelukkig

streekie deur                                spel

taimpie                                         melodietje

tamtaren                                       iemand toetakelen

tanne                                            1. tand; 2. tante

tapn'tien                                         terpentijn

tidde                                               tiet, borst

tjeu, tjeu hor                                    adieue (afscheidsgroet)

tjoedeln                                           druk, slecht spelen op een muziekinstrument

toesterstrampel                                wanstallige boomstronk

trovvelzoage                                    zaag met verdikte rug

tuugknippers                                    wasknijpers

tudeslachter                                    poulier

twèje                                           (hoofdtelw) twee

uutverroren                                  werkloos door de vorst

vaarkant, vaarkaande                    vierkant

vaarkanteg                                    vierkanteg

veurhanden                                     aanwezig, voorhanden

vedder                                           verder

veraltereerd                                    van de wijs door de schrik

verbilderd                                        ontsteld

verkugeln                                        ogen verpesten door precies werkje

veroarden                                        ontaarden, degenereren

vlèje                                               vlies

vottje                                               vader (koosnaam)

vrattenbieter                                     libelle

vrèjersvouten                                  (op)vrijersvoeten

vrundelek                                        vriendelijk

ware, in de                                       verstrooid, in de war

wavvel                                             mond  (plat)

wavveln                                           druk, zinloos praten

woordlek                                           woordelijk

woordkaag                                        zwijgzaam

wörms kriegen                                   bang of bezorgd maken

wuiren                                          werden     (ik wuir, du wuirst, hai wuir, wuiren)
           

zaikenvoader                                 dokter

zammelgoud                                   gezamelijke afval van woningen

zinkens                                          pijnscheuten in oren of kiezen

zoere neers                                    1.wordt gezegd van een vrouw die ongesteld is

                                                     2. pruilerig iemand

zo nèjes                                          zo pas

zorrebult                                          sul, slappeling

zudelvolk                                       venters

n zuide                                           zoetsappige prater

zuurtjewotter                                  frisdrank

zwiepsk                                          zeer buigzaam

zwoore                                          spekzwoerd

Wie binnen van mainen dat:

 -  t  ende van n woord op -aaiern in t Grunnegs- bie ons schreven word 

    as -aren- zo as traktaren, daren, perbaren, varen  en zo wat hìn.

 -  n -ije- klank is bie ons -è of èje- zo as nè, nèje, spèje, vlèje en nog meer van dij woorden.

 - veul  Grunneger woorden met oe, worden bie ons uu

Kommentaar? Loat van joe heuren!  Ons Gastenbouk staait ter veur open.

                                             

Eerst tot zo wied……....

Willen je mit doun aan dizze woordenlieste?  Kom bie de KSG. Ook as je nog noeit wat in t Knoalsters schreven hebben. Wat nait is kin kommen! Mail noar:  loumeyer@home.nl