Dubbelganger

t Was wat meerts weer. Wat graauw en gries. Mor Derk haar jeuk kregen en was in toene, achter de riegieswonen aan t waark. Hai wol t toenpadje verleggen en dus mos e de waslienepoalen verploatsen. Mit schobbe haar hai de ronde betonnen poten van d'iesdern lienepoalen der al uutgroaven. Nou ze nog even noar de nèje koelen vertillen.

Hai heurde zien vraauw roupen dat d'kovvie kloar was en hai luip noar binnen, t waarme huus in. Zien handen wasde hai onder kroane in keuken. Geessie, zien vraauw, haar kovvie al inschonken en n dikke plakke olwieven op t schuddeltje legd. Stilswiegend zatten ze baaident tevreden kouk te eten en te kovvie drinken.
"Buurvraauw kwam net ook nog langs," deurbrak Geessie t swiegen.
t Zol hom wörst wezen mor uut fersoun vruig e "o joa, wat haar ze nou weer?"
Hai mog buurvraauw nait zo, von heur mor n roddeltaande en n filaain kreng, kwam meschain wel omdat ze al joaren wedevraauw was.
Geessie vertelde dat zai heur beklag weer doan haar over t vrouge kraaien van zien krielhoane. "Ach, dat mìns is ainzoam en doarom lopt ze zo te kloagen," zee Geessie.
"Kin wel zo wezen, mor zai mot n aander zien plezaar nait zo bedaarven," zee Derk gramnieteg, "k jeuzel toch ook nait aalmor over heur kefhondje?" Hai slook zien kovvie deur en luip nareg weer noar boeten d'toene in.

Hai tol de lienepoalen uut t goaten in de grond en luit ze bie d'hege langs languut valen. d'Loatste poale luit e mit n plof valen, net op t mement dat der wat wits onder d'hege deurschoot. Hai schrok zuk sikkom dood.
Onder betonnen voutstuk van d'lienepoele stak n wit hondepokkeltje uut. t Keeshondje van buurvraauw. Gaauw tol e de lienepoale omhoog en legde de hom opzied.
t Hondje zien koppie was plat as dubbeltje. Verbaldereerd ston e noar t dooie hondje te kieken. Noa n zetje gloop e es vanonder de pedde noar d'wonen van buurvraauw. Zai was naargens te zain. Zunder omdenken pakde hai t hondje op en luip mit hom in t schuurtje, woar hai hom op waarkbaanke zachies neerlegde. Hai veegde zuk mit pedde t swait van t veurheufd.
Wat mos e nou?

Hai luit t hondje liggen en gung verder met de liene-poalen. Toun t begon te duustern pakde hai t hondeliekie en omwikkelde hom mit n donkere labbe. Hai stopde t hondje in d'daipste koele woar e d'lienepoalen uuthold haar en gruif mit schobbe dij koele en ook d'aandern dichte. Terwiel e aan t groaven was kwam buurvraauw tot de wonen uut en ruip mit n schèlle stemme: "Flippie, Flippie, kom den bie mie." Hai vlocht gaauw d'wonen binnen, woar hai heur stemme nait meer heuren kon. Noa t waarm eten zat e in zien leunstoule kraande te lezen. Hai heurde buurvraauw weer noar Flippie roupen. Even loater wuir der aanbeld. Geessie dee deure open en luit buurvraauw binnen. Uut stuur kwam t ol wievie d'koamer in. Derk kroop weg achter t Nijsblad.
t Huilp hom niks, want Geessie trok hom de kraande weg.
"Heurst nait wat buurvraauw overkommen is? Zai is op van de zenen want heur keeshondje Flippie is poter".
"Ach, dat vólt wel mit," wos e uut te bringen,
"Flippie zit vast achter wat loopse teven aan, doar is e gewoon jaks van worden. Das gewoon de netuur."
Hai duufde buurvraauw en zien Geessie sikkom nait aan te kieken.
"As Flippie mörnvroug nog nait trugge is, goa k hom wel mit d'auto zuiken."
t Schraiven van buurvraauw wuir wat minder en Geessie brocht heur weer noar heur aigen kwinne. Toun zai trugge was streek ze hom deur t hoar "Wat bistoe sums toch n laiverd."
Derk zee niks en dook weer achter t Nijsblad, mor aan lezen kwam e nait tou.
Buurvraauw belde smörns al vroug heur tot bèrre uut. Flippie was snachts nait thuus kommen, zee ze. Derk muik zuk kloar en gung mit d'auto op zuik noar Flippie. Gusteroavend haar d'edressen van ale hondeasiels in d'omgeven opzöcht en opschreven. Hai ree nou bie ale asiels langs op zuik noar n dubbelganger van Flippie. Bie de daarde asiel was t roak. In n ren mit troalies zat n wit keeshondje, sprekend Flippie. Toun Derk zuk op boekies luit zakken, sprong t hondje kwispelnd tegen d'troalies op. Man van t asiel dee d'deure open en t hondje luit zuk deur Derk aaien. t Hondje likte Derk zien handen, net of e wos dat dit de kans van zien hondeleven was.
"Dit mot hom mor wezen,"zee Derk. Noadat e n formelier invuld haar en fiefteg euro neerteld, kon hai t kees-hondje mit nemen in d'auto. Konst dudelk zain dat t hond-je bliede was, hai sprong net widde kniene hinneweer op d'achterbaanke.

Haalfweegs stopde Derk bie n paark d'auto en bon t hondje vaste mit taauw aan zien broene nekraimpie. Hai wandelde n nuver zetje mit t hondje deur t paark.
t Hondje mog van hom deur modderplazzen runnen, zodat t wit hondje der nait meer zo wit uutzag. Hai haar best wel oardeghaid aan t hondje, dij ook dudelk wies mit hom was. Mit t voelwit hondje ree Derk noar huus tou.
Haalf uut d'auto heurde hai d'veurdeure van t huus al opengoan. Geessie kwam mit buurvraauw runnend op hom òf. Hai stapde gauw mit t hondje tot d'auto uut.
"Flippie, mien laiverd," gierde t ol wievie.
t Hondje zag d'baaide vraauwlu op zuk ofkommen en trok grommend zien tanden bloot.
"Even kaalm aan," zee Derk, "t hondje is d'haile nacht aan de repel west. Doarom is ook zo voel. Hai het nou rust neudeg." t Hondje ston kwispelnd noast hom.
"Dat is mien Flippie nait," zee buurvraauw.,"Flippie haar n rood haalsbaandje om en gain broene. En woarom wil e niks van mie waiten? Hai gromt ja aaldeur tegen mie".
"Kwats", zee Derk," mìnsen haren hom vonden zunder haalsbaand en hebben hom dus dij broene omdoan. En hai is vannacht n echte mannechie deur zien gefieter wor-den, doarom gromt e tegen joe. Zien hormonen binnen nou in toeze net as bie vraauwlu in d'overgang".

Uutendelk het Derk t hondje onder does wossen en mit n haanddouk ofdreugd. Hiernoa het e Flippie noar buur-vraauw bracht, woar Flippie in zien aigen mandje kon sloapen. d'Haile nacht haar t hondje zitten te janken en te blavven. Dizze nacht was t nait d'hoane dij buurvraauw wakker huil. sMörns haar buurvraauw Flippie, net as aans, gewoon de toene inloaten om zien gerak te doun. Zai vertelde loater dat Flippie votdoadelk onder d'hege deurschoot en veur deure van Geessie en Derk gung zitten te piepen. Noa veul proaterij over en weer haren Geesie, Derk en buurvraauw besloten dat Flippie den mor bie Derk en Geessie mos blieven.

Zai kregen dus t hondje mit zien mandje en vretensbakkie van buurvraauw. Geessie haar Derk veursteld om buurvraauw dan ain vogelkauwgie mit twij knarries der in te kopen. Geessie ston der versteld van dat Derk doar votdoadelk mit instemd haar. Zai kon netuurlek nait waiten dat Derk over t haile gebeuren ain kwoad gewaiten haar. t Was aalmoal nuver regeld zo.
Mor t was wel singelier dat Flippie altied as e in toene kwam, begon te groaven op d'plekke woar eerder n waslienepoale stoan haar. Derk goeide votdoadelk de koele weer dichte en was mor bliede dat e veur d'eerste Flip mor daipe koele kozen haar.

Lou Meyer - (2e pries knoalster schriefwedstried 2009) 

n Nèje reloatsie

Lodewiek haar zuk inschrieven loaten bie www.vrouwzoektman.nl.Of aigenlek haar zien klaaindochter Lucie dat doan. Zai haar tegen hom zegd:'Opa joe motten weer n reloatsie hebben, al is t allenneg mor om de gezelleghaid.' Ze was achter zien computer zitten goan en haar t aal regeld.
Sinds zien Klazien overleden was haar e gain verlet van gezelleghaid mor wel van n vraauw. Doarom haar e tegen Lucie zegd: ‘Tou mor mien wicht, opa kikt den wel op de computer of der wat veur hom bie is.’
Lucie was n schat van n kind. Dat ze n dochter van zien zeun Harrie was kon e zuk nait begriepen. Harrie deugde nait en zien vraauw Jannet hailemoal nait. Lucie was nog zien ainegste geluk. Ze was zeuventien en zat op VWO. Ze wol loater noar Stad om veur huusdokter te leren.
Dou ze as kind n moal bie hom in de waarkploatse west was haar ze dat tegen hom zegd. ‘Ik kin den de mìnsen helpen opa,’ haar ze zegd. Hai wos dat nog zuver omdat e op dat mement mit de kettenkaaste van de fietse van vrouw Geertens, de vraauw van zien huusdokter, aan de loop west was. Hai haar t wichie aankeken en t was hom deur t haart sneden. Dij oavend was e in zien ketoortje zitten goan en haar t opschreven. Gewoon in zien handschrift haar e schreven: ik wil dat as ik en mien vraauw dood binnen mien zeun allenneg krigt woar e volgens de wet recht op het. Aal wat ter den nog overblift is veur mien klaaindochter Lucie Hartsta. Hai haar t braifie in n kevòt doan en soavends nog bie netoares Klainsmoa in de braivenbuzze doan. 

En nou was zien Klazien dood en hai sikkom 63 joar. De fietsenzoak haar e verkocht. Zien zeun wol de zoak nait overnemen. Hai haar hom geld geven om der n vrachtauto veur te kopen. Harrie wol laiver wat in t internationoal vervoer doun dan om in zo’n muffege fietsemokkerij zien geld te verdainen. Aargens kon Lodewiek dat ook nog wel begriepen. Harrie was n vrijbuiter. Dij haar t karakter van zien Klazien. Dij wol vrouger ook altied mor vot te dansen en op stap. Hai haar der aan mitdoan mor noeit van harte. Ach, de tied was verstreken en hai was gelukkeg west in zien fietsemokkerij. Hai en Klazien wazzen traauw aan mekoar west. Dat zien zeun aans wol, dat was zien aigen leven. Jannet was aine van melkboer Willems en wui in t dörp ‘Jannet wil wel’ nuimd. Hai haar t ter mit zien zeun over had mor dij haar hom der over uutlagd. Heur leven was zien zörge nait meer. Lodewiek huil zuk vast aan Lucie.

Hai sufde mor wat vot in zien husie achter t spoor. t Was eerst even wennen west. Vatteg joar haar e boven zien fietsewinkel woond en nou haar e woonderij mit n toentje. Omdat e t verschil nog nait wos tussen n honnebloume en n branekkel haar e de haile toene omwuilen loaten en der gras in zaait. Hai wol der gain waark van hebben. t Ainegste vertier dat e haar, as e in toene zat, was dat ter om t haalf uur n train in de verte langs ree. Dat was hom ook genog.

Zo was de vaarde zummer noa de begroafenis van Klazien verstreken en wos e aigenlieks nait meer wat e mit zien leven aan mos. t Was hom aal wel goud mor snachts vuilde hai wel es noast zuk. t Was den leeg. Zol de computer den wat oplevern? Hai zat ter wel es achter en drukte op de knoppies zo as Lucie hom dat leerd haar mor hai von t mor niks. Uut dat ding. De gedachten verzetten deur bouken te lezen was zien remedie.

Lucie kwam geregeld. t Was den altied gezelleg. Ze pruiten over heur school en ook wel over wat ter op televisie west was. Zo kwammen ze op n gegeven mement te proaten over t televisie programma: ‘Boer Zoekt Vrouw’. Lodewiek zee dat e wel es keek mor dat e t mor flaauwe kul von. As der aal van dij cameralu en zukswat luipen, den speulen ze teneel en kon t niks worden, was zien mainen.

Lucie haar wat lagd mor opains haar ze zegd: ‘Hebben joe al beet had via de computer opa?’ Dou e zegd haar dat e der nog gain waark van mokt haar, haar Lucie de computer aanzet en was ze begonnen te surfen. ‘Kiek, opa,’ zee ze noa n poar minuten, 'hier staait t profiel van n vraauw dij volgens mie wel wat veur joe is. Ze is 59 joar en woont op Troapel.' Lodewiek gung achter heur stoan en keek noar t schaarm. Hai zag n foto van n nuvere vraauw woarbie ston dat ze groag n eernsachtege reloatsie hebben wol mit n man in de leeftied tot 65 joar dij nog wat van t leven mokken wol. ‘Hou liekt joe dat opa,’ vruig Lucie. En veur dat e t wos zee e tegen zien klaaindochter: ‘Schrief der mor op’.

En zo kwam t dat e nou in t Boschhuus op Troapel zat te wachten op Willemien. In de e-mail haar ze schreven dat ze zien aanbod groag aannam om onder t genot van n hapje en drankje mekoar te leren kennen. Hai haar der om kwartveurvieve zeten en persies om vief uur kwam ze de veurzoal in. Hai gung stoan en stak zien haand wat verzichteg omhoog. t Was n nuvere vraauw dij hom mit heldere ogen aankeek.
Ze lusde wel n glassie sherry veur t eten. Dou hai tegen d’ober zee dat hai mor sevenup zunder n jonkie hebben mos omdat hai nog rieden mos, haar zai tegen d’ober zegd: ‘Dou der mor gerust n jonkie in hor, dij verdampt wel weer deur t eten.’
Onder t eten was Willemien t mainste aan t woord west. Ze vertelde wat over zukzulf en zee der den vot achteraan: en doe den? En zo huifde hai zien levensverhoal mor hail kört vertellen. Zai was vief joar wedevraauw. Was schooljuffraauw west. Gain kinder. Haar tot heur 58e waarkt. Heur man was ook schoolmeester west en was doodgoan aan longkanker. Ze wol den ook nait hebben dat heur nèje partner rookde. 'Mor,' haar ze der vot achteraan zegd: 'Verder vin ik alles goud wat ons Laimeneer verboden het.' Dou hai wat mit de scholders trokken haar, haar zai t woord weer nomen. 't Leven kin nog n feest wezen, je motten allenneg zulf de slingers ophangen,' haar ze mit n laggend gezicht zegd.

Ze haar twij keer n glas wien bie t eten besteld en tegen hom zegd dat hai ook rusteg drinken kon, want hai kon wel bie heur sloapen blieven. En zo haren ze noa t eten nog tot tien uur aan de kovvie mit Franse kejak zeten.
‘Loat d’auto hier mor stoan, dij kinst mörn wel weer ophoalen want ik woon hier vlakbie,’ haar ze zegd dou ze deure van Boschhuus achter zuk dichttrok. Lodewiek was in n hoerastemming west. Dit was n vraauw zo as e dat hebben wol. n Vraauw van de wereld. Nait bekrompen en ze zag der ook nog goud uut. Wat zol Lucie wel van zien nèje vriendin vinden.

 ‘Kom,’ zee Willemien, ‘veurdat we nog n òfzakkertje nemen zel ik die eerst even t huus zain loaten. De toene komt mörn wel.’ Ze luit hom eerst de roeme woonkoamer zain. Vandoar noar de serre en d’eetkoamer. Ze wees hom op de kelderdeure en de wc en gung, veur hom aan, de trabbe  omhoog.
Op de overloop telde Lodewiek vief deuren. Willemien dee eerst de deure van de badkoamer open. Dou wees ze op n deure en zee ze dat ze dij mor nait open dee want dat was n rommelkoamertje.
‘Kiek,’ zee ze en swaaide n deure open, ‘in dizze koamer maggen vrumden allenneg kommen as ik ze nuig want dit is mien waarkkoamer.’
Lodewiek zag n grode schildersezel stoan mit doarop n schilderij as van Karel Appel. Willemien haar hom nait vertellen hufd dat ze allenneg mor modern schilderde.
‘De grootste koamer is mien sloapkoamer’, zee Willemien. Ze dee deure open en knipde t licht aan. Lodewiek zag n sloapkoamer vol mit tiereltaaintjes.
‘Gezelleg hè,’ zee ze. Lodewiek knipperde n poar moal mit d’ogen en keek d’haile koamer rond. Hail achterin zag e n ainpersoonsberre stoan.
‘Kom mor’, zee Willemien, ‘d'aander koamer is sikkom net zo groot.' Lodewiek dee vaar stappen achteruut en ston weer op d’overloop.
Onderwiel ze veur hom aangung om de leste deure open te doun zee Willemien: ‘Dit was vrouger de hobbykoamer van mien man. Ik heb alles der uuthoalen loaten en t vannijs inricht.’
 n Felle laambe bescheen n koamer woar alles spierwit was. Onwillekeureg keek Lodewiek noar de grond.
‘Lekker waarm aan de blodevouten dizze hoogpolege flouerklaid. Op dat widde toaveltje heb k die n handdouk en n washandje hìnlegd. Op t voutenìnde van t berre ligt n piama. t Is n spiksplinternèje dij mien man nog noeit aanhad het,’ zee Willemien.
Lodewiek zee niks. Hai knikde en luip vot. Beneden aan trabbe wachde hai op t poedie woar e n hoge verwachten van had haar. Dou ze bie hom ston zee e: ´Ik mot toch mor gain draank meer hebben. Ik goa noar huus.’ Hai langde Willemien d´haand en zee: ´Bedankt veur de gezelleghaid, ik mail die nog wel´. En veur dat Willemien wat zeggen kon haar e de deure opentrokken en was e votgoan.

Harry Töben.